Hatip Mahallesi’nde yer alan ve kuruluşu Cumhuriyet’in ilk yıllarına dayanan tesis, uzun yıllar boyunca bölgenin en önemli üretim merkezlerinden biri olarak faaliyet gösterdi. 67 yaşındaki Mehmet Diktaş, dededen toruna uzanan üretim hikâyesini yalnızca sürdürmekle kalmayıp aynı zamanda korumayı da hedefleyerek fabrikanın bir bölümünü “ sanayi müzesi”ne dönüştürdü.
“BİR HATIRA OLSUN İSTEDİK”
Ailesinin dört kuşaktır tek geçim kaynağının ayçiçeği yağı üretimi olduğunu belirten Mehmet Diktaş, yıllar içinde biriken makinelerin yok olmasına gönüllerinin razı olmadığını ifade etti. Diktaş, bu projeyle hem aile geçmişini hem de Çorlu’nun sanayi hafızasını yaşatmak istediklerini söyledi:
“Bunların kaybolup gitmesine gönlümüz razı olmadı. Bu müzeyi yapmamızın en önemli sebebi de buydu. Bir hatıra olsun istedik” dedi. Fabrikanın 1929 yılında kurulduğunu hatırlatan Diktaş, özellikle 1980’li yıllara kadar Çorlu’nun Türkiye’nin önemli yağ üretim merkezlerinden biri olduğunu vurguladı. O dönemde ilçede çok sayıda yağ fabrikasının bulunduğunu, binlerce kişinin bu sektörden geçimini sağladığını anlattı.
ÇORLU’NUN SANAYİ HAFIZASI
Diktaş’a göre, bir dönem Çorlu’da yağ üretimi sadece ekonomik bir faaliyet değil, aynı zamanda şehrin kimliğinin de önemli bir parçasıydı. 16 yağ fabrikası ve 8 rafineri ile bölgenin Türkiye üretiminde önemli bir paya sahip olduğunu belirten Diktaş, zamanla sanayileşme ve küresel rekabetin artmasıyla bu işletmelerin birer birer kapandığını söyledi. “Bu fabrikalar şehrin ekonomisiydi. O yıllarda Çorlu deyince akla yağ üretimi gelirdi. Ancak zamanla hepsi kapandı ve tarihin sayfalarında yerini aldı.”
1860 YILINA UZANAN MAKİNELER
Müzede sergilenen yaklaşık 140 makine arasında en dikkat çekeni ise 1860 yılına ait Alman yapımı bir pres sistemi. Ahşap ve demirden üretilmiş eski makinelerden, modern rafinasyon sistemlerine kadar uzanan geniş bir koleksiyon ziyaretçilere üretimin gelişim sürecini adım adım gösteriyor.
Diktaş, müzede sergilenen parçaların sadece birer makine değil, aynı zamanda bir dönemin emeğini ve teknolojisini yansıtan tarihî tanıklar olduğunu ifade etti. Koleksiyonda dedesinden kalan makinelerin de bulunduğunu belirten Diktaş, bu eserleri özellikle koruma altına aldıklarını söyledi.
GELECEK NESİLLERE BIRAKILACAK MİRAS
Mehmet Diktaş, müzenin daha modern bir alana taşınması için çalışmalar yürütmek istediklerini de dile getirdi. Yetkililerle görüşmeler yaptığını belirten Diktaş, bu tarihi mirasın daha geniş ve düzenli bir alanda sergilenmesini hedeflediklerini ifade etti.
“Amacımız bu makineleri gelecek nesillerin görebileceği, gezebileceği bir alana taşımak. İnşallah bu proje hayata geçer ve Çorlu’ya kalıcı bir kültür mirası bırakmış oluruz.”
ÇOCUKLARIN İLGİ ODAĞI OLDU
Müze, özellikle öğrenciler ve çocuklar tarafından yoğun ilgi görüyor. Milli Eğitim Müdürlüğü aracılığıyla yapılan ziyaretlerde çocuklara üretim süreci ve eski makinelerin çalışma prensipleri anlatılıyor. Diktaş, çocukların büyük bir merakla dinlediğini ve müzeden etkilenerek ayrıldığını söyledi.
Ayrıca belediye başkanları, milletvekilleri ve çeşitli yabancı misyon temsilcilerinin de müzeyi ziyaret ettiği belirtildi. Ancak müzenin henüz resmi bir tabela ile tanıtılmaması nedeniyle geniş kitlelerce tam olarak bilinmediği ifade ediliyor.
SANAYİDEN KÜLTÜR MİRASINA UZANAN YOLCULUK
Çorlu’da bir fabrikanın içinde başlayan bu dönüşüm, sadece bir aile hikâyesi değil aynı zamanda bir şehrin sanayi geçmişine ışık tutan önemli bir girişim olarak değerlendiriliyor. Üretimden kültürel mirasa uzanan bu yolculuk, geçmişin unutulmaması ve gelecek nesillere aktarılması açısından örnek bir çalışma olarak dikkat çekiyor.
Haber/Gülay YİĞİT SEZEN