Gıda fiyatlarındaki artışın “mutfakta yangına” dönüştüğünü belirten Aygun, tarım sektörünün artık sadece ekonomik değil, aynı zamanda stratejik bir beka meselesi haline geldiğini savundu.
“GIDA EGEMENLİĞİ VE GÜVENLİĞİ RİSK ALTINDA”
Aygun, iklim değişikliği, su kaynaklarının azalması, verimli tarım arazilerinin kaybı ve uluslararası gıda şirketlerinin sektördeki etkisinin giderek arttığını belirterek, gıda egemenliği ve gıda güvenliğinin Türkiye’nin en kritik sorunlarından biri haline geldiğini söyledi. Tarımın sadece üretim değil, aynı zamanda stratejik bir bağımsızlık meselesi olduğunu vurgulayan Aygun, mevcut politikaların bu bağımsızlığı zayıflattığını ileri sürdü. Özellikle su kaynaklarının azalması ve orman varlığının gerilemesiyle birlikte üretim kapasitesinin de tehdit altında olduğunu ifade etti.
“ÇİFTÇİ ÜRETİMDEN UZAKLAŞIYOR, MUTFAKTAKİ YANGIN BÜYÜYOR”
Tarım girdilerindeki artışa dikkat çeken Aygun, özellikle mazot, gübre, tohum ve tarım ilaçlarının büyük oranda ithalata bağımlı olmasının üreticiyi zor durumda bıraktığını söyledi. Kuru soğan, patates ve sarımsak gibi temel ürünlerde yaşanan fiyat artışlarının tarımda yapısal bir sorunun göstergesi olduğunu belirten Aygun, üreticinin geçinemediği için üretimden çekildiğini, bunun da gıda arzını daha da kırılgan hale getirdiğini ifade etti. Aygun, çiftçilerin bankalara olan borçlarına ilişkin çarpıcı rakamlar paylaştı. 2004 yılında yaklaşık 5,3 milyar TL olan tarımsal kredi borcunun 2025 yılı itibarıyla 1 trilyon 239 milyar TL seviyesine ulaştığını belirtti. Bu durumun çiftçinin giderek borçlanarak üretim yapmaya çalıştığını gösterdiğini ifade eden Aygun, tarımsal desteklerin ise bu borç yükünü dengeleyecek seviyeye ulaşamadığını savundu.
“TARIMSAL KURUMLAR ZAYIFLATILDI, ÜRETİM GÜCÜ AZALDI”
Tarım sektöründeki kamu kurumlarının zaman içinde zayıflatıldığını ifade eden Aygun, gübre üretiminde önemli rol oynayan bazı kuruluşların elden çıkarıldığını, tohum üretiminde kritik öneme sahip TİGEM’in kapasitesinin azaltıldığını ileri sürdü. Toprak Mahsulleri Ofisi’nin de asli görevlerinden uzaklaştırıldığını savunan Aygun, kurumun piyasaya müdahale gücünün zayıfladığını ve bu durumun üretici aleyhine sonuçlar doğurduğunu söyledi. TÜRKŞEKER’in özelleştirme süreçlerine de değinen Aygun, şeker fabrikalarının bir bölümünün el değiştirdiğini ve bu sürecin üretim kapasitesini olumsuz etkilediğini iddia etti. Aygun, tarımda yaşanan sorunların çözümü için planlı üretim modeline geçilmesi gerektiğini vurguladı. Çiftçinin mazot, gübre, tohum ve tarım ilaçları gibi temel girdilerde güçlü şekilde desteklenmesi gerektiğini ifade etti. Girdi maliyetlerinin en az yüzde 50 oranında sübvanse edilmesinin zorunluluk haline geldiğini belirten Aygun, aksi halde üreticinin giderek azalacağını ve Türkiye’nin gıda arz güvenliğinde daha büyük risklerle karşı karşıya kalacağını söyledi.
“TARIM STRATEJİK BİR ALAN OLARAK ELE ALINMALI”
Mesajının sonunda tarımın yalnızca ekonomik bir faaliyet değil, aynı zamanda ulusal bağımsızlığın temel unsurlarından biri olduğunu vurgulayan Aygun, güçlü, planlı ve sürdürülebilir bir tarım politikası çağrısında bulundu. Dünya Çiftçiler Günü’nü kutlayan Aygun, bu özel günün tarımda yaşanan sorunların çözümü için bir farkındalık oluşturmasını temenni etti.