Yeni düzenleme, özellikle büyükşehirlerde nüfusu 30 bini aşan ilçelerde faaliyet gösteren küçük esnafı kapsıyor. Motorlu taşıt bakım-onarımı yapanlar, emtia alım-satımı ile uğraşanlar, inşaat işleri yürütenler, lokanta ve eğlence yerleri işletenler ile şehir içi yolcu taşımacılığı yapanlar artık basit usulden yararlanamayacak. Buna göre, söz konusu işletmeler gelirlerini defter tutarak beyan edecek, vergilerini de gerçek usulde ödeyecek.
DOĞRU BİR ADIM ATILMIŞ OLDU
Serbest Muhasebeci-Mali Müşavir Rüstem Tuna, düzenlemenin esnaf üzerindeki etkilerine değinerek, “ Basit Usul Vergi (Eski adıla Götürü Usul Vergi Mükellefiyeti) en geniş anlatımıyla devlet tarafından belirlenen kazanç miktarını aşmayan küçük, orta ölçekli işletmelerin ve esnafların vergi yükümlülüğünü düzenleyen sistemdir. Devletimiz Basit Usul Vergi mükellefiyetini Gelir Vergisi Kanunun 47 ve 48 maddelerinde düzenlenmiştir. Ayrıca, Gelir İdaresi başkanlığının internet sitesinden her yıl yayınlanan Basit Usul Rehberine de ulaşılabilir. Basit usule tabi olan vergi mükellefleri, Basit Usulün şartlarını basit usulde kalmak için bazen bilerek, bazen bilmeyerek zorladıkları bilinmektedir. Bu durum piyasa koşullarında haksız rekabet oluşturmuştur. Yaklaşık yedi sene önce katıldığım bir kongrede Maliye Bakanlığından üst düzey bir yetkili tüm yapmış olduğu sunumda beş yıl içinde kâğıt olarak yazar kasa fişi dahi kalmayacak dediğini hatırlıyorum. Vergi ile ilgili altyapısını güçlendiren Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) kayıt dışı ekonominin karadeliği olarak görülen ama pek dillendirilmeyen ve sayıları 31.12.2024 istatistiklerine göre sayısı 821 bin 849 olan basit usul sayısını azaltma yoluna giderek ekonomi ve haksız rekabet adına çok doğru bir adım atılmış oldu” dedi.
11 İLÇENİN TAMAMINI KAPSIYOR
Tuna,” 08.09.2025 tarih 10380 sayılı Cumhur Başkanı Kararının Eki Karar ve sadece Büyük Şehirlerin 30 bini geçen nüfusa sahip ilçelerini ilgilendiren aşağıda sayacağım işi yapan vergi mükellefleri 01.01.2026 tarihinden itibaren Basit usul Vergi mükellefi olamayacakları gibi Basit Usul vergi mükellefleri de bu tarihten itibaren Gerçek Usul Gelir Vergi mükellefiyetine tabi olacaklardır. 30 büyük şehir illerimizden 30 binin altında olan ve diğer büyük şehir olmayan illerde ki basit usul vergi mükellefleri için bu kararname uygulanmayacak olup, onlar için Gelir Vergisi kanununda ki basit usul şartları geçerli olacaktır. Tekirdağ ilinde 11 ilçenin tamamı 30 binin üzerinde nüfusa sahip olduğu için bu düzenleme Tekirdağ’ın tamamını kapsamaktadır” dedi.
KARARNAME KAPSAMINA ALINAN VERGİ MÜKELLEFLERİ KİMLER?
Bu kararname kapsamına alınan vergi mükellefleri hakkında bilgiler veren Tuna, “ Her türlü emtia imalatı ile uğraşanlar (Mobilya atölyesi, tekstil atölyesi, fırın, pastane vb.), her türlü emtia alım-satımı ile uğraşanlar (Münhasıran bir işyeri açmaksızın gezici olarak veya pazar takibi suretiyle perakende emtia alım-satımı ile uğraşanlar hariç) (Bakkal, tuhafiye dükkanı, nalbur vb.), inşaat ile ilgili her türlü işlerle uğraşanlar (İnşaat ustası, tesisatçı, boya, badana, elektrik, sıhhi ve kalorifer tesisatı vb.), motorlu taşıtların her türlü bakım ve onarım işleriyle uğraşanlar (Oto tamircisi, kaportacı, oto elektrikçisi vb.), lokanta ve benzeri hizmet işletmelerini işletenler (Börek, tatlı, dondurma, turşu ve benzeri nitelikte ki işletmeler vb.), eğlence ve istirahat yerlerini işletenler (Çay ve kır bahçesi, kahvehane, kıraathane, hamam, pansiyon vb), şehir içi yolcu taşımacılığı faaliyetinde bulunanlar (Taksici, dolmuşçu vb)” diye konuştu.
YOK ÖYLE BİRŞEY
Tuna, “ Birçok açıklamada, makalede ve yorumda “Terzi”, “Berber” gibi küçük esnafların da basit usulden çıkartılarak gerçek usul vergiye tabi olacağı iddia edilmektedir. Ben diyorum ki; yok öyle bir şey! Terzi 01.01.2026 tarihinden önce Nace koduna bakacak. Terzilik faaliyetini 952902 Nace koduna göre Giyim Eşyası ve Ev Teksil Ürünlerinin Onarımı ve Tadilatı (Deri Giyim Hariç) olarak bağlı olduğu vergi dairesinden güncellenmesini isteyecek. Bunu yapan yada nace kodu 952902 olan terziler basit usulde kalmaya devam edecekler. Ancak bu işi yapanlar, müşteri kumaş getirdi onu diktim, ucuz konfeksiyon malı buldum satayım diyemeyecek. Onarım ve tadilatın dışında gelir elde ettiklerinde Basit usul şartları sona erecektir. Ayakkabı tamircileri, berberler ve kuaförler gibi faaliyete bulunan basit usul vergi mükellefleri de aynı Terziler gibi durumlarını kontrol etmeliler. Erkek berberler ve kuaförleri 962102 nace kodunda, kadın Kuaförleri de 962101nace kodunda faaliyetlerinin tescilli olup olmadıklarını kontrol etmeliler. Ayakkabı tamir ve boyacıları 952301 ve 969911 nace kodlarında olmaları gerekmektedir. Bu kod ile 2026 yılına girecek ayakkabı tamircileri, berber ve kuaförler bu kararnameye göre Basit usulde kalmaya devam edeceklerdir. Ancak yine terzilerde ki gibi kesinlikle hiçbir ürün satışı yapmamaları gerekmektedir. Ürün satışı yapmaları halinde iş bu kararnamenin b bendi hükümlerine göre değerlendirilerek Basit Usulden faydalandırılmayacaklardır. Kendi müşterim için kullanıyorum dediğinde aynı üründen tezgahında birden fazla ürün varsa teşhir olarak değerlendirilip, satıcı konumuna girmek istemeyen berber ve kuaförler kullandıkları ürünleri kapalı dolaplarından kullanacakları kadarını çıkartarak kullanmalarını tavsiye ederim” diye konuştu.
ÜLKEMİZE VE MÜKELLEFLERE HAYIRLI OLSUN
Çerkezköy’de yaklaşık bin 600 kadar basit usul vergi mükellefinin 1 250’sinin gerçek usulde vergiye tabi olacağının tahmin edildiğini ifade eden Tuna, “ Basit usulde kalma hakkı bulunduğu halde bu hakkını kaybedecek vergi mükelleflerinin zor bir süreç ile karşılaşmaması için bilgilendirmeyi amaçladım. Yıllarca basit usulde mükellef olup, yıllar sonra gerçek usulde vergiye tabi olacak vergi mükellefleri için geçiş biraz zor ve maliyetli olacak olsa da, haksız rekabetin giderilmesi açısından çok doğru atılmış bir adım olduğuna inanıyorum. Ülkemize ve mükelleflere hayırlı olsun” dedi.
Haber/Faik Onur KAYA