Öğretmenler günü geldi çattı. Yine her zaman olduğu gibi öğretmenler hakkında kimi samimi, kimi ise günü kurtarmaya yönelik nutuklar atılacak, sözler verilecek. Bu konuda en güzel sözleri söyleyen ve verdiği bu sözleri icraatları ile gerçekleştiren tek devlet adamımız, aynı zamanda haklı olarak Başöğretmen unvanına da sahip olan Gazi Mustafa Kemal Atatürk olsa gerek.
Başöğretmen Atatürk, kendi döneminde öğretmenlerin saygınlığını her alanda ifade etmiş bir liderdi. Gittiği her ilde okullara uğradığında bir öğrenci tevazuuyla sınıfa girip, öğretmen kürsüde ders anlatırken ya bir kenarda ayakta, ya da bir öğrenci gibi sırada dinleyen ve böylece öğretmenin meslekî saygınlığına dikkat çeken bir liderdi. Başöğretmen Atatürk, öğretmenlerin ekonomik yönden de saygınlığını korumuş, gözetmiş bir liderdi. O dönemde de öğretmenler öyle zengin olmasa da, en azından bulunduğu görevin gerektirdiği sosyal hayatı, kültürel etkinlikleri yaşayabilecek düzeydeydi. Gittikleri şehirlerde, köylerde saygınlıkları vardı.
Daha 1921’de henüz Milli Mücadele kazanılmamış, hatta Kütahya-Eskişehir Savaşlarında neredeyse düşmanın top sesleri Ankara Polatlı civarından duyulduğu günlerde dahi, yurt çapından 200 civarı öğretmenin katıldığı, Maarif (Eğitim) Kongresi’ni düzenleyecek kadar eğitime önem veren bir liderdi. Biliyordu ki, cephede kazanılan zaferler, irfan ordusu olarak ifade ettiği öğretmenlerle kazanılacak zaferlerle devam ettirilmeli, aksi takdirde tam bir zafer kazanılmış olamazdı. Gazi Mustafa Kemal, 1924 yılında ziyaret ettiği ve bugüne kadar binlerce önemli şahsiyetler yetiştiren Kütahya Lisesi’ndeki konuşmasında bunu şöyle ifade etmiş; “Bir millet ilim, irfan ordusuna sahip olmadıkça, savaş meydanlarında ne kadar parlak zaferler elde ederse etsin o zaferlerin devamlı sonuçlar vermesi ancak irfan (bilmek, anlamak) ordusuyla geçerlidir. Bu ikinci ordu olmadan birinci ordunun kazançları ölüdür. Milletimizi gerçek mutluluğa ve kurtuluşa ulaştırmak istiyorsak ve milletimize sağlam ve verimli bir gelecek vermek istiyorsak, bizi ölümden kurtaran ve hayata götüren bugünkü idare şeklimizin sonsuzluğunu istiyorsak, bir an önce büyük, mükemmel, nurlu bir ilim, irfan ordusuna sahip olmak zorunda olduğumuzu inkâr edemeyiz.”
Tabii devamında da öğretmenlere bu irfan ordusunun kazanması gereken zaferi işaretle emrediyor. “Arkadaşlar, asker ordusuyla irfan ordusu arasındaki benzeyiş ve uygunluğu belirtmiş olmak için şunu da ilâve edeyim: Kıymetli bir eserde ordunun ruhu, subaylar heyeti ve komuta heyetidir deniliyor. Gerçekten böyledir. Bir ordunun kıymeti subaylar ve komuta heyetinin kıymeti ile ölçülür. Siz öğretmen hanımlar ve öğretmen beyler, sizler de ilim ve irfan ordusunun subaylar ve komuta heyetisiniz. Sizin ordunuzun kıymeti de sizlerin kıymetinizle ölçülecektir. İstiklâl mücadelesinde, üç dört yıldır, düşmanı topraklarımızda yok etmek için yaptığımız savaşta ordunun ruhu olan subaylar ve komuta heyet ve ileri gelenleri kıymetlerinin yüksekliğini nasıl göstermiş ve ispat etmişse, bundan sonra yapacağımız nur ve inkılâp mücadelesinin milletimize bir karanlık gibi çöken bütün bilgisizliği yenmek ve kahretmek savaşında da ilim ordusunun ruhu olan siz öğretmen hanımlar ve öğretmen beylerin aynı yeteneği paylaşacağınıza ve göstereceğinize eminim. Hepinizi bu güvenle selâmlarım saygıdeğer arkadaşlar.” Buradan günümüz öğretmenlerinin çıkaracağı dersler olmalı.
Onun sözlerinde de bu konudaki samimiyetinin tezahürünü görebilirsiniz. Atatürk diyor ki; “Cumhuriyet sizden, fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller ister.” Yine Atatürk diyor ki; “Öğretmenler! Yeni nesil, sizlerin eseri olacaktır!” Tüm bunları bir bütünlük halinde düşündüğümüzde bugünkü sıkıntılarımızın kaynağını ve çözüm yollarını da görmüş oluruz. Çare sadece adı değil, içeriği de millî olan bir eğitim sistemidir. Çare eğitim sistemi gibi öğretmeni de millî olan bir yapı oluşturmaktır. Çare siyasi, sendikal, tarikatçı, cemaatçi veya devrimcilik görüntüsü ile bu vatana kastedenlerin sevdalısı olanlara yer vermeyen bir ilim, irfan ordusu oluşturmaktır. Bunu sadece anaokulu, ilk, orta ve lise düzeylerinde değil üniversite düzeyinde de oluşturmaktır mesele... Tabii bunu yapıyorum derken özgür düşünce, fikir hürriyeti, insan hakları, milli ve manevî değerler, Türk kültürü korunmalıdır.
Fikri hür, vicdanı hür nesillerin yetişmiş olduğu günleri görmek ümidiyle...