NKÜ Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanı Dr. Öğretim Görevlisi Ahmet Bal öncülüğünde yürütülen projede, çimento kullanımını ortadan kaldıran alternatif yapı malzemeleri geliştirildi. Mimarlık Fakültesi öğrencilerinin de aktif görev aldığı çalışmada bugüne kadar 10 farklı malzeme tasarımı hazırlanırken, üretilen numunelerin mekanik dayanım ve ısı yalıtım testleri laboratuvar ortamında sürdürülüyor. Önümüzdeki dönemde ise yangın ve deprem dayanım testlerinin gerçekleştirilmesi planlanıyor.
"ÇİMENTO TEK BAŞINA KARBON SALINIMININ YÜZDE 8'İNİ OLUŞTURUYOR"
Projenin çıkış noktasının sürdürülebilirlik olduğunu belirten Dr. Ahmet Bal, yapı sektörünün çevre üzerindeki etkisine dikkat çekti. Dünyadaki karbondioksit salınımının yaklaşık yüzde 8'inin çimento üretiminden kaynaklandığını ifade eden Bal, fosil yakıt tüketiminin azaltılması ve çevre dostu yapı malzemelerinin yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi. Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğunu hatırlatan Bal, hafif ve dayanıklı yapı malzemelerinin can güvenliği açısından büyük önem taşıdığına işaret ederek, "Depreme dirençli yapıların en önemli özelliklerinden biri kullanılan malzemelerin hafif olmasıdır. Biz de hem çevreyi koruyan hem de deprem riskini azaltabilecek alternatif bir malzeme geliştirmek amacıyla bu çalışmayı başlattık" dedi.
ÇİMENTO KULLANILMIYOR
Laboratuvarda geliştirilen malzemelerin tamamen çimentosuz olduğunu vurgulayan Bal, üretimde geri dönüşüm liflerinden yararlanıldığını söyledi. "Şu anda laboratuvarımızda 10 farklı malzeme tasarımı bulunuyor. Bunlardan üretilen duvar elemanlarının mekanik testlerini tamamladık. Isı yalıtımıyla ilgili çalışmalar ise devam ediyor. Önümüzdeki süreçte deprem dayanımı ve yangın testleri de gerçekleştirilecek. Tüm bu aşamaları başarıyla tamamladıktan sonra malzemeyi insanların kullanımına sunmayı hedefliyoruz" diyen Bal, malzemenin geleneksel kerpice benzediğini ancak çok daha gelişmiş özelliklere sahip olduğunu belirtti.
BETONDAN YAKLAŞIK 1 TON DAHA HAFİF
Yeni geliştirilen yapı malzemesinin en dikkat çekici özelliklerinden biri ise hafifliği oldu. Normal betonun metreküp ağırlığının yaklaşık 2,4 ton olduğunu ifade eden Bal, geliştirdikleri malzemelerin ise 1,5 ila 1,8 ton arasında değiştiğini söyledi. Bu durumun deprem sırasında yapıların maruz kaldığı yükü önemli ölçüde azalttığını belirten Bal, "Yapı hafifledikçe deprem kuvveti de azalıyor. Binaların yıkılmasının en önemli nedenlerinden biri ağır yapı malzemeleridir. Biz aslında betonu hafifletiyoruz. Böylece yapıların deprem performansı da yükselmiş oluyor" ifadelerini kullandı.
DEPREM TESTLERİNDEN SONRA KULLANIM ALANI GENİŞLEYECEK
Malzemenin halen laboratuvar aşamasında olduğunu kaydeden Bal, deprem mühendisliği laboratuvarında gerçekleştirilecek testlerin ardından kullanım alanlarının netleşeceğini söyledi. İlk etapta bahçe duvarları, çevre düzenlemeleri, istinat duvarları ve taşıyıcı olmayan iç duvarlarda kullanılmasının planlandığını belirten Bal, deprem testlerinden başarılı sonuç alınması halinde taşıyıcı sistemlerde de kullanılmasının mümkün olabileceğini ifade etti. Projede hedeflenen basınç dayanımının yaklaşık 20 megapaskal olduğunu dile getiren Bal, bu seviyeye özel üretim teknikleri ve geri dönüşüm lifleri sayesinde ulaşmayı amaçladıklarını söyledi.
ÖĞRENCİLER DE PROJEYE KATKI SUNUYOR
Projede görev alan Mimarlık Fakültesi 2. sınıf öğrencisi Melike Sarılı da geliştirilen malzemenin çevreye önemli katkılar sağlayacağını belirtti. Sarılı, "Amacımız estetik görünüme sahip, aynı zamanda karbon ayak izini azaltan bir duvar sistemi geliştirmekti. Malzemenin içerisinde çimento bulunmuyor. Bunun yerine polipropilen elyaf, alçı, kireç ve toprak kullandık. Pres makinesiyle ürettiğimiz bu yapı elemanları betonun yerine kullanılabilecek daha sürdürülebilir bir alternatif sunuyor. Hem karbon salınımını azaltıyor hem de dayanımı artırıyoruz" dedi.
ÇEVRECİ YAPILAŞMAYA KATKI SAĞLAYACAK
Karbon salınımının azaltılması, geri dönüşüm malzemelerinin değerlendirilmesi ve deprem güvenliğinin artırılması hedefiyle geliştirilen proje, yapı sektöründe çevreci dönüşüme katkı sağlayabilecek önemli çalışmalar arasında gösteriliyor. Laboratuvar testlerinin tamamlanmasının ardından saha uygulamalarına geçilmesi planlanan malzemenin, gelecekte çimentoya alternatif olarak farklı yapı alanlarında kullanılabilmesi hedefleniyor. Böylece hem çevrenin korunmasına hem de daha güvenli ve sürdürülebilir yapıların inşa edilmesine katkı sunulması amaçlanıyor.