Türkiye’nin 14 bin 500 kilometrelik fay hattına sahip sismik bir ülke olduğunu vurgulayan Avşar, 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan ve kamuoyunda “asrın felaketi” olarak anılan Kahramanmaraş merkezli depremlerin bu jeolojik riskin en ağır sonuçlarını ortaya koyduğunu belirtti. Resmi verilere göre yaklaşık 120 bin kilometrekarelik alanda 11 ilin ağır yıkıma uğradığını ifade eden Avşar, yapılan hasar tespit çalışmalarında 850 bin civarında bağımsız birimin çeşitli düzeylerde zarar gördüğünü kaydetti.
455 BİNİ AŞKIN KONUT VE İŞ YERİ YAPILDI
Avşar, resmi açıklamalara göre deprem sonrası geçen üç yıllık süreçte 455 bin 357 konut ve iş yerinin yapımının tamamlandığını ve anahtar teslim törenlerinin gerçekleştirildiğini hatırlattı.
Ancak açıklanan ödeme planına dikkat çeken Avşar, konutların faizsiz ve sabit ödemeli şekilde 18 yıl vadeyle aylık 8 bin 750 TL, köy evlerinin ise aylık 8 bin 100 TL taksitlerle hak sahiplerine verileceğinin duyurulduğunu ifade etti. İş yerlerine ilişkin ise kamuoyuna net bir ödeme planı açıklanmadığını belirtti.
“ AFET KOŞULLARINDA BORÇLANDIRMA SOSYAL DEVLETLE BAĞDAŞIR MI?”
Avşar, olağanüstü afet koşullarında Anayasal bir hak olan barınma hakkının borçlandırma mekanizmasına dönüştürülmesini eleştirerek, bunun sosyal devlet ilkesiyle nasıl bağdaştırıldığını sordu. Ödeme güçlüğü yaşayan depremzedeler için mülkiyet kaybı ya da tahliye riskinin söz konusu olup olmayacağını da Bakanlığa yöneltti.
“GELİR DURUMU VE METREKARE DİKKATE ALINDI MI?”
Tek tip ödeme planının adil olup olmadığını sorgulayan Avşar, konut ve iş yerlerinin metrekare büyüklüğü, konumu ve hak sahiplerinin gelir durumu gibi kriterlerin dikkate alınıp alınmadığını sordu. Bu konuda Bakanlığa ulaşan talep ve şikâyetlerin olup olmadığını da gündeme getirdi.
“133 MİLYAR LİRA TOPLANDI”
Türkiye Tek Yürek Kampanyası kapsamında 133 milyar 216 milyon 444 bin 143 TL toplandığını hatırlatan Avşar, ayrıca Avrupa Birliği ülkeleri başta olmak üzere birçok devletten ve uluslararası fonlardan destek sağlandığını, belediyeler, STK’lar ve özel sektör tarafından da çeşitli yardımlar yapıldığını belirtti. Bu kaynakların toplam miktarının ne olduğu ve hangi denetim mekanizmalarıyla takip edildiği sorusunu yönelten Avşar, “Deprem Bilançosu” adı altında şeffaf ve hesap verebilir bir kamuoyu açıklaması yapılıp yapılmayacağını sordu.
MÜTEAHHİT KÂRI VE DENETİM SORULARI
Deprem konutlarının 21/b usulüyle yapıldığını hatırlatan Avşar, yüklenici firmalara birim maliyetin ne olduğunu ve müteahhitlerin kâr marjının ne kadar olduğunu da Bakan Kurum’a yöneltti.
Ayrıca, teslim süreçlerinde kötü işçilik, eksik malzeme kullanımı ve standartlara aykırılık iddialarına ilişkin Bakanlığa ulaşan şikâyetlerin olup olmadığını, varsa denetim raporlarının kamuoyuna açıklanıp açıklanmayacağını sordu. CHP’li Avşar, “Hem asrın felaketi de hem konut sat” sözleriyle özetlediği eleştirisinde, afet sonrası sürecin sosyal devlet ilkesi, kamu yararı ve şeffaflık çerçevesinde yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
