Cumhuriyet Halk Partisi Tekirdağ Milletvekili Cem Avşar, Kanal İstanbul’un “Boğaz güvenliği” gerekçesiyle değil, belirli sermaye gruplarına rant sağlama amacıyla gündemde tutulduğunu ifade etti. Projenin; su kaynaklarını tehdit ettiğini, deprem riski taşıdığını, tarım ve orman arazilerini yok edeceğini, şehir planları ile yargı süreçlerini yok saydığını belirten Avşar, hazırladığı soru önergesinde Bakan Murat Kurum’a çok sayıda başlık altında sorular yöneltti.
“İSTANBUL 2 MİLYONLUK YENİ NÜFUSU KALDIRAMAZ”
Avşar, İstanbul’un mevcut yoğunluğunu işaret ederek, proje kapsamında öngörülen yeni yerleşim alanları ile kente 2 milyonu aşkın nüfus ekleneceğini, bunun da trafik, güvenlik, yaşam kalitesi ve şehircilik ilkeleri açısından ciddi riskler doğuracağını vurguladı. Kanal’ın 698 metre genişliğiyle aynı güvenlik risklerini barındırdığını dile getiren Avşar, “Boğaz’daki riskleri azaltma iddiasıyla ortaya çıkan Kanal İstanbul, çevresinde kurulacak yeni şehirle bu riskleri katlayacaktır” dedi.
SU KAYNAKLARI BÜYÜK RİSK ALTINDA
Avşar, İstanbul’a yılda 55 milyon metreküp su sağlayan Sazlıdere Barajı’nın Cumhurbaşkanlığı kararıyla içme suyu kaynağı olmaktan çıkarıldığını, bununla birlikte Terkos Gölü’nün de büyük risk altında olduğunu hatırlattı. Kanal kazısının gölün doğu havzasını beslemesini engelleyeceğini, su kaçaklarına yol açabileceğini ve gölün içme suyu özelliğini kaybetmesine neden olabileceğini söyledi.
“TARIM VE ORMAN ARAZİLERİ YOK OLACAK”
CHP’li Avşar, projenin yalnızca su kaynaklarını değil, aynı zamanda İstanbul’un tarım alanlarını, meralarını ve Kuzey Ormanları’nı da geri dönüşü olmayacak şekilde tahrip edeceğini kaydetti. Binlerce hektar verimli arazinin betonlaşma tehdidiyle karşı karşıya olduğunu belirten Avşar, bunun İstanbul’un gıda güvenliğini de tehlikeye atacağını söyledi.
“BİLİRKİŞİ RAPORLARI YOK SAYILIYOR”
Avşar, yerel yönetimler ve meslek odaları tarafından açılan davalarda bilirkişi raporlarının projedeki sakıncaları açıkça ortaya koymasına rağmen, bu raporların dikkate alınmadığını ve yürütmeyi durdurma kararlarına karşın projenin devam ettirildiğini ifade etti.
SORULAR YÖNELTTİ
Avşar, Bakan Kurum’a cevaplaması istemiyle, “ Kanal İstanbul Projesi kapsamında, şu ana kadar imara açılan toplam alanın yüzölçümü nedir? Söz konusu arazilerin plan değişikliğiyle imara açılması ve emsal artışlarıyla elde edilen yaklaşık ekonomik kazanç nedir? Bu değer artışından kimlerin faydalanmıştır? Projeyle, İstanbul’un gıda güvenliği, su havzaları, mikro iklim dengesi, deprem riski, tarımsal üretimi, güvenlik ve şehir planları üzerindeki olası etkilerine ilişkin Bakanlığımızca hazırlanmış bir master planınız var mıdır? Şayet varsa söz konusu planın hazırlık aşamasında konuyla ilgili sivil toplum kuruluşları, meslek odaları, üniversiteler ve uzmanlar tarafından hazırlanan muhtelif raporlar ve analizler dikkate alınmış mıdır? Proje için öngörülen güncel toplam yatırım maliyeti ne kadardır? Projenin finansman modeli nedir? Kamu-özel iş birliği modeli uygulanmakta mıdır? Bu kapsamda kaç adet ihale düzenlenmiştir? Bu ihalelerin toplam bedeli ne kadardır ve hangi şirketler tarafından üstlenilmiştir? Ayrıca Kanal İstanbul Projesine bugüne kadar merkezi bütçeden ne kadar kaynak ayrılmıştır? İstanbul’un riskli yapı stoku, depreme hazırlık durumu ve acil ihtiyaçları dikkate alındığında Proje için ayrılan söz konusu kamu kaynaklarını ‘ekonomiklik, verimlilik ve etkililik’ ilkeleri bağlamında riskli yapıların dönüşümü, ulaşım altyapısının iyileştirilmesi ve mevcut su varlıklarının korunması gibi alanlarda kullanılması hususunu nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu konuda bir çalışma yapmayı düşünüyorsunuz? İstanbul'a yılda ortalama 55 milyon m3 su sağlayan, kentin toplam su depolama kapasitesinin önemli bir bölümünü oluşturan Sazlıdere Barajı, İSKİ'nin kullanım hakkı ve yasal koruma statüsünde olmasına rağmen Cumhurbaşkanlığı kararıyla içme suyu kaynağı olmaktan hangi kamusal yarar gözetilerek çıkarılmıştır? İstanbul’un su arzında bu kaybın nasıl telafi edilmesi planlanmaktadır? Bu hususta bir çalışmanız var mıdır? İmara açılan söz konusu bölgede planlanan yapıların yüzde kaçı sosyal konut, yüzde kaçı orta ve üst grubuna hitap eden lüks konutlar ve yapılardan oluşmaktadır? Sosyal konutların başvuru koşulları nelerdir? Bu hususta kamuoyunu bilgilendirecek misiniz? Projenin; kamusal yarar, şehircilik ilkeleri, tarım ve su havzaları bakımından sakıncalı olduğu gerekçesiyle meslek odaları, STK’lar ve ilgili kamu kurumları tarafından açılan ve mahkemece önemli bir kısmının yürütmesinin durdurulması ve planların iptali ile sonuçlanmasına karşın kararın tanınmayıp yeni bir karar alınarak işleme devam edilmesi hususu tarafınızca nasıl değerlendirilmektedir? İstanbul'un mevcut kalabalığından, trafiğinden şikâyet edilirken, köye geri dönüş teşvik edilirken, tarımsal üretimin canlanması konuşulurken İstanbul nüfusuna 2 milyonu aşkın yeni nüfus eklenmesini yaşam standartları, şehircilik ve yönetim ilkeleri açısından nasıl değerlendiriyorsunuz? Bakanlığınız, Kanal İstanbul Projesi çerçevesinde yapılan imar planı değişikliklerini halkın katılımı, çevre hakkı ve kamu yararı ilkeleriyle ne ölçüde örtüştüğünü savunmaktadır? Bu savunmalar hangi raporlara dayandırılmaktadır? Şehircilik ilkeleri bağlamında konuya ilişkin ilgili STK’lar, meslek odaları, üniversiteler ve uzmanlar tarafından hazırlanan raporlarla karşılaştırmalı analizleri yapılmış mıdır? Proje gerekçesi, olarak ‘Boğaz'daki gemi trafiği ve kaza riski’ öne sürülürken Kanal güzergâhında yeni bir şehir kurulması halinde Kanalın en dar yeri olan 698 m de riskli durumlarda çift yönlü geçiş yapılacağı hatta geri çıkabileceği olasılığı dikkate alındığında İstanbul Boğazındaki risklerin, kat ve kat fazlası Kanal için de geçerli olacaktır. Bu güvenlik riskine karşı ne tür tedbirlerin alınması planlanmaktadır? Bu konuda çalışmanız var mıdır?” sorularını yöneltti.
