Osmanlı döneminde "yönetim sistemi açısından" demokratikleşme çabaları 19. yüzyılda Sened-i İttifak adı verilen ve padişah ile âyanlar (taşradaki nüfuz sahipleri) arasında 1808'de imzalanan sözleşme ile başlamıştır diyebiliriz.

Padişahın ilk defa yetkilerini sınırlayan bu belge ile Osmanlı'da yeni bir dönemin kapıları aralanmıştır.

Devlet o haldedir ki taşrada kimi zaman isyan eden, kimi zaman padişah değiştirecek kadar güçlenen ve kendi askerleri bulunan bu şımarık nüfuzlu kişilerle masaya oturmak zorunda kalmıştır.

(Gerçi bu senedi imzalayan Sultan II. Mahmud'u da yine böyle bir âyan zümresinden Alemdar Mustafa Paşa başa geçirmiştir.)

Sened-i İttifak’tan 30 yıl sonra bir fermanla başlatılan Tanzimat dönemi ve sonrasında anayasa taleplerinin artması sonucu 1876'da ilan edilen Meşrutiyetle birlikte artık Osmanlı'da padişahın yönetim gücünü paylaşan bir meclis ve anayasa vardır.

Gerçi bu ilk dönem kısa sürmüştür.

Günümüz II. Abdülhamid sevdalıları pek kabullenemese de II. Abdülhamid, şehzadeliği ve ilk saltanat yıllarında gayet modern, müzakereci, yenilikçi ve Meşrutiyeti ilan ederek demokratik bir yönetimi somut unsurları ile başlatan padişahtır.

Öyle TRT'de dizisindeki gibi İngiliz elçisini tokatlayan, ona buna açıkça meydan okuyan bir padişah hiç değildir.

Hem karakteri buna müsait değildir hem de bunu yapacak gücü de yoktur.

Devlet onun döneminde birçok yeni askerî ve sivil kurumlar kazansa da Duyûn-u Umumiye (Genel Borçlar) denilen ve devlete haciz konulan dönem de onun zamanındadır.

Hatta birkaç gün önce 20 Temmuz'da yine sevinçle andığımız 1974 Kıbrıs Barış Harekatını yapmamıza sebep olan, İngiliz destekli Rumların yıllardır zulmüne ve katline maruz kalan Kıbrıs'taki Türklerin ve Kıbrıs'ın İngilizlerin yönetimine 1878'de akıllara ziyan, basiretsiz ve beceriksiz bir siyaset ile verilmesi de onun döneminde ve bizzat kendi emriyledir.

Tabiî bizde II. Abdülhamid üzerinden başka hesaplar güden takiyyeci güruhun üst kadrosu bunları çok iyi bilir ancak tabanında bu bilgi yoktur, öğrenmelerine de müsaade edilmez.

Öğrenirlerse oyun bozulur çünkü...

Yine de II. Abdülhamid ve önceki sultanların kurduğu askerî ve sivil okullar, daha sonra Meşrutiyeti ilân eden ve Cumhuriyeti kuran kadroları yetiştirmesi yönüyle takdire değerdir.

II. Abdülhamid'in Ruslarla yapılan 93 Harbini bahane ederek Meşrutiyeti askıya aldığı, meclisi kapatıp, anayasayı da bir kenara attığı 1878'den 1908'e kadar ağır bir istibdat dönemi yaşayan Osmanlıdaki hürriyet ve anayasa taraftarları en sonunda buna dur demişler.

Bu 30 yıllık istibdatın (baskı dönemi) ardından Enver ve Niyazi Beylerin 1908 Temmuz başlarında "ferman padişahınsa dağlar bizimdir" diyerek Makedonya dağlarında hakkın iadesi için isyan etmeleri 23 Temmuz 1908'de yine II. Abdülhamid'in II. Meşrutiyeti ilanıyla sonuçlanan ve vatan fedailerinden oluşan İttihat ve Terakki'nin gizliden açığa çıktığı, partileştiği, peşpeşe reformların yapıldığı dönemi başlatır.

Bu dönem bir nevî Yarı Cumhuriyet dönemi olarak da adlandırılır.

Meclis yine açılmış, anayasa yürürlüğe konulmuş ve hemen ertesi gün 24 Temmuz 1908'de 30 yıldır ağır baskı altında olan, her gazete, dergi ve kitabın yayın öncesi sıkı denetimden geçtiği, birçok kelimenin yasaklı olduğu basın sansürü kaldırılır.

İşte biz bugüne kadar "Basın ve Hürriyet Bayramı" olarak bu günü kutluyoruz.

Kutlu olsun efendim.

Temmuz ayında bir diğer önemli olay da Lozan Barış Antlaşması'dır.

O konuyu da sonraki yazımda anlatacağım.

O konuda da insanımızı kandıran takiyyeci güruhun maskelerini yine düşüreceğiz.

Sağlıklı günler dileğiyle...