Dünya genelinde kadınlar arasında en sık görülen kanser türlerinden biri olan rahim ağzı kanserinde, HPV aşısı ve düzenli tarama testlerinin en etkili korunma yöntemleri arasında yer aldığını kaydeden Dr. Kurt, toplumda bu konuda doğru bilgilendirme yapılmasının, kanserle mücadelede kritik rol oynadığını ifade etti.
RAHİM AĞZI KANSERİ NEDİR? KİMLER RİSK ALTINDADIR?
Rahim ağzı (serviks) kanserinin, rahmin alt kısmında yer alan ve vajinaya açılan serviks bölgesinde meydana gelen bir kanser türü olduğunu ifade eden Kurt, “Genellikle Human Papilloma Virüsü (HPV) ile ilişkilidir. HPV'nin bazı yüksek riskli türleri, uzun süreli enfeksiyon durumunda hücresel değişimlere ve kansere neden olabilir. Cinsel yolla bulaşan HPV, hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde rahim ağzı kanserinin başlıca nedenidir. Risk faktörleri arasında HPV enfeksiyonu, sigara kullanımı, bağışıklık sisteminin zayıf olması, uzun süreli doğum kontrol hapı kullanımı ve çok sayıda doğum yer alır. Ayrıca, erken yaşta cinsel ilişkiye başlamak ve çok sayıda partnerin bulunması da riski artırır. Bu kanser türü yavaş ilerleme eğilimindedir ve bu nedenle düzenli kontrollerle erken dönemde tespit edilebilir” dedi.
BÜYÜK ORANDA ENGELLENEBİLEN BİR HASTALIK
Op. Dr. Elif Aktemur Kurt, “Rahim ağzı kanseri, doğru önlemlerle büyük oranda engellenebilen bir hastalıktır” dedi. Özellikle 30 yaş üstü kadınların düzenli olarak tarama yaptırmasının kanserin gelişmeden önce yakalanmasını sağlayacağını dile getiren Kurt, bu sayede tedavi sürecinin hem daha kısa hem de daha başarılı olduğunu söyledi.
HPV AŞISI İLE KORUNMA: BİLİMSEL OLARAK KANITLANMIŞ BİR YÖNTEM
HPV aşısının, rahim ağzı kanseri başta olmak üzere HPV ile ilişkili diğer kanser türlerine karşı da koruma sağladığını belirten Kurt, “Aşı, özellikle kansere neden olabilen HPV türlerine karşı bağışıklık sistemini güçlendirir. HPV aşısı ideal olarak 9-14 yaş arası uygulanmalı, ancak 45 yaşa kadar da yapılabilir ve koruyuculuğu devam eder” dedi.
ERKEKLER İÇİN DE ÖNERİLİYOR
Dünya Sağlık Örgütü ve birçok uluslararası sağlık kuruluşu tarafından onaylanan bu aşının, dünya genelinde milyonlarca kişiye uygulandığını ve yüksek başarı oranları elde edildiğini dile getiren Kurt, “Aşının kanıtlanmış etkinliği sayesinde birçok ülkede rahim ağzı kanseri görülme sıklığı önemli oranda düşmüştür. Türkiye’de henüz ulusal aşı takvimine alınmamış olsa da, birçok özel sağlık kuruluşu tarafından uygulanmaktadır. Aşının yan etkileri genellikle hafif ve geçicidir; bunlar arasında enjeksiyon bölgesinde ağrı, hafif ateş veya baş ağrısı yer alabilir” ifadelerini kullandı. Dr. Kurt, “HPV aşısı yalnızca kadınlar için değil, erkekler için de önerilmektedir. Çünkü virüsün bulaş zincirinin kırılması için toplum genelinde bağışıklık sağlanması gerekir. Aşıya yönelik bilgi eksikliği ve yanlış yönlendirmeler, koruyucu sağlık hizmetlerinin etkinliğini azaltmaktadır. Bu nedenle sağlık profesyonelleri tarafından doğru bilgilendirme yapılması gereklidir” dedi.
TARAMA TESTLERİ İLE ERKEN TEŞHİS MÜMKÜN
Rahim ağzı kanseri taramalarının, hastalığın erken teşhisinde en etkili yöntemlerden biri olduğunu vurgulayan Kurt, “Bu testlerin başında Pap Smear ve HPV DNA testleri gelmektedir. Pap Smear testi, rahim ağzından alınan hücre örneklerinin mikroskop altında incelenmesiyle yapılır ve hücresel değişikliklerin tespit edilmesini sağlar. HPV DNA testi ise, doğrudan yüksek riskli HPV tiplerini belirlemek amacıyla yapılır. Kadınlar, 30 yaşından itibaren düzenli aralıklarla bu testleri yaptırmalıdır. Erken teşhis edilen hücresel değişimler sayesinde kansere dönüşmeden müdahale edilebilir” açıklamasında bulundu.
İLERİ TETKİKLER YAPILABİLİR
Kurt, “Türkiye'de Sağlık Bakanlığı tarafından 30-65 yaş arası kadınlara ücretsiz HPV tarama hizmeti sunulmaktadır. Ancak tarama oranlarının düşük olması, bu hizmetin yeterince tanıtılmadığını göstermektedir. Testler basit, ağrısız ve kısa sürede uygulanabilir niteliktedir. Tarama sonuçlarına göre gerekli görülürse kolposkopi ya da biyopsi gibi ileri tetkikler yapılabilir. HPV pozitif bulunan bireyler, düzenli takip programına alınmalı ve gerektiğinde tedavi süreci başlatılmalıdır. Bu yaklaşım, kanser gelişimini büyük oranda engeller. Sağlık kuruluşlarının bu konuda aktif rol alması, toplumsal düzeyde erken teşhisi artırır ve mortalite oranlarını düşürür” dedi.
TOPLUM SAĞLIĞINDA BİREYSEL SORUMLULUK: EĞİTİM VE BİLGİLENDİRME ŞART
Rahim ağzı kanseriyle mücadelede bireysel farkındalık kadar toplumsal bilincin de önem taşıdığını dile getiren Kurt, “Toplumun sağlık okuryazarlığı düzeyinin artırılması, bu tür hastalıkların önlenmesinde kritik bir faktördür. Bireylerin düzenli sağlık kontrollerine önem vermesi, sadece kendi sağlıklarını değil toplum sağlığını da doğrudan etkiler” diyerek bireysel sorumluluğun altını çizdi.
ÖNLEYİCİ SAĞLIK HİZMETLERİNİN TEMELİNİ OLUŞTURUYOR
Kurt, “Eğitim kurumlarında, aile sağlığı merkezlerinde ve medyada yapılacak doğru bilgilendirmeler ile bu konuda farkındalık artırılabilir. HPV aşısı, tarama testleri ve korunma yöntemleri hakkında erişilebilir ve güncel bilgiler sunulmalıdır. Bu sayede, toplum genelinde daha bilinçli bir yaklaşım gelişir. Sağlık profesyonellerinin bu süreci yönlendirmesi, yanlış bilgilerin yayılmasını önleyebilir. Ayrıca, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları da bilgilendirme faaliyetlerine dahil edilmelidir. Erken teşhisin yaygınlaşması, hem sağlık sistemine olan yükü azaltır hem de bireylerin yaşam kalitesini artırır. Etkin bir mücadele için tüm paydaşların sürece dahil olması gerekir” diyerek sağlık politikalarında koordinasyonun önemine dikkat çekti. Kurt, bireylerin kendi sağlıklarıyla ilgili doğru kaynaklardan bilgi alması ve düzenli kontrollerini ihmal etmemesinin önleyici sağlık hizmetlerinin temelini oluşturduğunu vurguladı.
