Program, saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın ardından yapılan açılış konuşmalarıyla başladı. Programda Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanı Sevim Avcı Yener, Tekirdağ İl Koordinasyon Kurulu Başkanı ve İnşaat Mühendisleri Odası Tekirdağ Şubesi Başkanı Cafer Çetin, AFAD Marmara Afet Risklerini Azaltma Dairesi Başkanı Gökhan Yılmaz, Tekirdağ Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Üyesi Amaç Bulut, Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Candan Yüceer ve Tekirdağ Milletvekili Dr. İlhami Özcan Aygun yaptı. Konuşmalarda, deprem riskine karşı bilimsel yaklaşımın ve kurumlar arası koordinasyonun önemi vurgulandı.
“DEPREM BU COĞRAFYANIN GERÇEĞİ”
Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Candan Yüceer, depremin gündelik ve geçici bir konu değil, sürekli hazırlık gerektiren bir gerçeklik olduğuna dikkat çekti. Yüceer, “Deprem bu coğrafyanın gerçeği. Asıl mesele, bu gerçeğe ne kadar bilinçli, planlı ve bilimsel hazırlanabildiğimizdir. Afet yönetimi tek seferlik değil, sürekli güncellenen bir süreçtir” dedi. Çalıştayın önemine dikkat çeken Yüceer “Çalıştaylar, planlar ve raporlar çok kıymetlidir ama asıl değer, bunların sahada karşılık bulmasıdır. Bugün burada yapılacak her katkı, ortaya konulacak her bilimsel görüş ve geliştirilecek her öneri, Tekirdağ’ın afetlere karşı daha güçlü bir yapıya kavuşmasına hizmet edecektir” şeklinde konuştu.
AĞIR SONUÇLAR DOĞURUYOR
Yüceer, afetlere dirençli kent hedefinin ortak akıl ve dayanışmayla mümkün olacağını dile getirerek, “Bu mesele, bilim insanlarımızın, meslek odalarımızın, bürokratlarımızın ve toplumun tüm kesimlerinin ortak akıl ve dayanışma içinde yürütmesi gereken bütünleşik bir çabadır. Afete dirençli kent, yalnızca mühendislikle değil, planlama, finansman, sosyal dayanışma ve doğru iletişimle birlikte kurulur. Bu çalıştayı da bu yüzden ortak aklın zemini olarak görüyoruz” dedi. Yüceer, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin önemli dersler içerdiğini belirterek zemin etütleri, yönetmelikler ve denetimin ihmal edilmesinin ağır sonuçlar doğurduğunu kaydetti. Yüceer, Tekirdağ’ın Kuzey Anadolu Fay zonunun etkisinde bulunduğunu hatırlatan Candan Başkan, Marmara Denizi’nden geçen fay hatlarının da 7 ve üzeri deprem riski oluşturduğunu söyledi. Yüceer, Tekirdağ’ı afete dayanıklı bir kent haline getirme hedefini tüm paydaşların ortak meselesi olarak gördüklerini vurgulayarak çalıştaya katkı sunan tüm bilim insanlarına, meslek odalarına ve emeği geçen herkese teşekkür etti.
İLK GÜN ÜÇ OTURUMDA TEKNİK BAŞLIKLAR ELE ALINDI
Açılışın ardından çalıştayın ilk günü, üç ayrı oturumla devam etti. İlk oturumun moderatörlüğünü İTÜ öğretim görevlisi Prof. Dr. Haluk Eyidoğan yaptı. Eyidoğan, “Afet Risklerinin Azaltılmasında Mikrobölgeleme Araştırmalarının Önemi” başlıklı sunum gerçekleştirdi. İstanbul Üniversitesi Dr. Öğretim Üyesi Yıldırım Güngör “6 Şubat Depremleri Işığında Tekirdağ’a Bakış” konulu sunum yaptı. Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanı Sevim Avcı Yener ise “Tekirdağ İli Mikrobölgeleme Çalışmaları” başlığıyla yürütülen çalışmaları paylaştı.
HER DEPREMDEN DERSLER ÇIKARIYORUZ
Çalıştayda, 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler ve sonrasındaki süreci değerlendiren Jeofizik Yüksek Mühendisi ve Deprem Bilimci Prof. Dr. Haluk Eyidoğan, “Bu derslerin ödevlerini yapmamız lazım. 6 Şubat’ta ortaya çıkan acı manzaralar, acı kayıplar, ekonomik kayıplar açısından derslerimizi çıkarıp, gerekli düzenlemeleri yapmamız lazım. 53 bin 537 yurttaşımızı kaybettik ama 8 bin 500 kişi de sınırın ötesinde, Suriye’de can kaybı var. Dolayısıyla 62 bin küsur kayıp var bilinen. Her depremden dersler çıkarıyoruz. Bu derslerin ödevlerini, her ölçekte, hem merkezi yönetim ölçeğinde hem yerel yönetim ölçeğinde unutmadan, ciddiye alıp ödevlerini yapmamız lazım” dedi.
‘DEPREMİ ÖNCEDEN BİLME ŞANSIMIZ YOK’
Depremin önceden bilinmesini sağlayabilecek bir hesap yöntemi olmadığını dile getiren Eyidoğan, “Bugüne kadar gelinen noktada bununla ilgili elimizde bir ölçü, bir hesap yöntemi yok. Bazı yer bilimciler, jeologlar, jeofizikçiler, fizikçiler bu konularda çalışmalar yapıyor. Tabi bilimsel araştırma yapılması gerekiyor ama bugün geldiğimiz noktada, ‘Ben depremi önceden biliyorum’ deme şansımız yok. Çünkü uluslararası standartlara göre, etik kurallara göre depreme önceden bilmek şu; depremi önceden bildiğini söyleyen bir kişinin, depremin hangi yıl, hangi gün, hangi saat, hangi büyüklükte ve nerede olacağını kesine yakın söylemesi lazım. Bu yoksa, o depremi önceden bilmek olmuyor. Bizim zaten maruz kalacağımız depremin yer hareketinin şiddetini belirleyen, bulunduğumuz koordinatta, bulunduğumuz noktada neye maruz kalacağımızı belirleyen Türkiye deprem tehlike haritası var. Ona baktığın zaman 0,4 g yer hareketine maruz kalacağını görüyorsun. Binanı ona göre yapacaksın. Yer seçimini ona göre yapacaksın. Zeminini ona göre seçeceksin. Dolayısıyla deprem riskini azaltmak aslında o kadar zor bir şey değil. Depremden insanlar korkuyor. Ama bu korkuyu bertaraf etmenin yolu kurallara uyarak yerleşim alanları oluşturmak. Depreme dirençli yapılaşma, depreme dirençli şehirler sözcükleri buradan çıkıyor” diye konuştu.
‘EN AZ HASARLA KURTULACAK YERLEŞİMLER OLUŞTURMALIYIZ’
Kurulacak güçlü sistemle depremden en az kayıpla kurtulacak yerleşimlerin oluşturulması gerektiğini ifade eden Eyidoğan, “Aslında eksik olan bir şeyimiz yok. Üniversitelerimiz var, yer bilimcilerimiz var, inşaat mühendislerimiz var, AFAD'ımız var, yönetmeliklerimiz var, deprem tehlike haritamız var, valiliklerimiz var, bakanlıklarımız var. Yani her şeyimiz var aslında. Tüm mesele bir sistem oluşturup, depremden en az kayıpla kurtulacak yerleşimleri oluşturmak. Bunu yapabiliriz. Çünkü ben şunu söylüyorum zaman zaman; ‘Deprem doğadan, afet insandan.’ Çünkü deprem olacaktır. Bu coğrafya milyonlarca yıldır deprem olan bir coğrafya. Dolayısıyla bunların farkında olup bizim hep birlikte, ilgili tüm kurumlarla birlikte yerelde, merkezde bunu gündemde tutarak, gerekli çalışmaları yapmamız gerekiyor” dedi.
‘DEPREMİ DEĞİL AMA KAYIPLARI DURDURABİLİRİZ’
Depremle ilgili yapı üretim sürecinin de ciddiye alınması gerektiğinin altını çizen Eyidoğan, “Bütün aktörleri yani bir binanın inşaat ruhsatını almaktan, bitirip iskanını alıp içine hak sahiplerini koyma süreci içinde en az on tane aktör var. Ruhsat onayı, proje onayı, müteahhidin belirlenmesi, şantiye şefi, işçiler, betoncular, demirciler, denetimciler, mimarlar, mühendisler. Hepsinin sorumluluğu var. Dolayısıyla bir de sorumluluk sigortası konusunu gündeme getirmek gerekiyor. Yetkinlik çok önemli. Bunları tartışarak daha iyi bir noktaya gelebiliriz Türkiye'de. Diğer ülkelere örnek olabiliriz. Depremle ilgili iki gerçek var Türkiye’de, biri depremin kendisi, biri de depremlerde beklediğimizden fazla kayıp vermemiz. Deprem gerçeğini durduramayız, değiştiremeyiz. Ama beklenenden fazla kayıp verme sıkıntımızı giderebiliriz. O bize ait, bizden kaynaklanıyor. Bunu ayırt ettiğimiz zaman, bunun fark yarattığımız zaman, aynaya baktığımız zaman Türkiye'de deprem risklerini azaltmak sorun olmaz” dedi.
2. OTURUM: YAPI STOĞU VE AFET PLANLAMA
İkinci oturumun moderatörlüğünü Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Dr. Öğretim Üyesi Ahmet Bal üstlendi. Oturumda; İTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Oğuz Cem Çelik “Mevcut ve Yenilenen Yapı Stoğunun Deprem Güvenliği”, İTÜ Dr. Öğretim Üyesi Cem Demir “Deprem Kayıplarını Azaltmak İçin Önceliklendirme ve Güçlendirme”, AFAD Marmara Afet Risklerini Azaltma Dairesi Başkanı
Gökhan Yılmaz “6 Şubat Deneyimleri ve Marmara Bölgesi’ndeki Yapısal Riskler” ve İstanbul Planlama Ajansı Şehir Plancısı Evren Müftüler “İstanbul Deprem Eylem Planı: Afet Lojistiği ve Acil Toplanma Alanları Kurgusu” konularında sunum gerçekleştirdi.
3. OTURUM: GÜÇLENDİRME VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
Üçüncü ve son oturumun moderatörlüğünü yine Dr. Öğretim Üyesi Ahmet Bal yaptı. Oturumda; İTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ercan Yüksel “Endüstriyel Tesis Binalarında Sismik Risk Yönetimi ve Zarar Azaltma Stratejileri”, Dr. Öğretim Üyesi Ahmet Bal “6 Şubat 2023 Kahramanmaraş Depremlerinin Ardından Prefabrik Endüstri Binalarının Hasar Analizi ve İnovatif Metodlarla Güçlendirilmesi” ve ARUP Mühendislik’ten Dr. Cem Haydaroğlu “Depreme Karşı Güçlendirme: Nereden Başlanmalı?” başlıklı sunumlarıyla katılımcıları bilgilendirdi.
ÇALIŞTAY 2. GÜNDE DE DEVAM EDECEK
“Afetlere Dayanıklı Tekirdağ Çalıştayı”nın ikinci gününde ise kentsel dönüşümün fiziksel ve çevresel boyutu, finansal ve hukuki boyutu ile planlama ve uygulama başlıkları ele alındı. Alanında uzman isimlerin katılımıyla gerçekleştirilen oturumların ardından çalıştay, değerlendirme ve kapanış programıyla tamamlandı.
