“Tüm haklarımı aldım, işverenden hiçbir şekilde alacağım kalmamıştır, SGK sigortam tam yatmıştır, başka çalışmam olmamıştır, işvereni mahkeme etmeyeceğim, SGK’ya şikâyet etmeyeceğim, sendikal tazminat davası açmayacağım, işe iade davası açmayacağım, elden para almadım, iş sağlığı iş güvenliği hususunda şikayetim yoktur, çalıştığım sürece, yapılan giriş çıkışlardan haberim vardır, tarafıma uygulanan görev değişikliklerinde her türlü eğitim, oryantasyon verilmiştir, iş kazası davası açmayacağım, iş kazasını söylemeyeceğim…” şeklinde işveren tarafından işe başlarken, çalışırken ya da işten çıkarken zorla imzalatılan belgeler hak aramayı engeller mi?

Peşin olarak bu soruların cevabını direkt verelim; gerçekte alamadığınız ya da eksik aldığınız alacak ve tazminatlarınız ile SGK haklarınızı SGK, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ya da mahkeme nezdinde almamıza engel değildir.

Yargıtay Bu Gibi Belgelere İtibar Etmez

Hakikaten bazı işverenlerce işçi daha işe alınırken ya da çalışırken veya işten çıkarılırken bu tarz ibraname şeklinde belgelerin imzalatıldığı bilinen bir gerçektir. İşçilerde çoğu kez bu ibranameden dolayı haklarını aramaktan vazgeçmektedir. İşçilere imzalatılan belgeler/ibranameler kesinlikle işçinin hak arama yollarını kapatmamaktadır. Yargıtay birçok kararında da bu tür belgelere itibar edilmemesi gerektiğine karar vermektedir. Yeter ki işçi bilinçli bir şekilde haklarını aramasını bilsin.

İşçiyi korkutarak, tehdit ederek imzalatılan belgeler, hukuki anlamda ifade edersek ibranamedeki irade fesadı hâllerinin, 'Borçlar Kanunu’nda öngörülen 1 yıllık hak düşürücü süre içinde ileri sürülmesi gerekir.

Ancak, işe girerken alınan matbu nitelikteki ibranameler bakımından iş ilişkisinin devam ettiği süre içinde bir yıllık süre işlemez. Diğer yandan matbu ibranameler de geçerli kabul edilmemektedir. İşveren gerçekten işçinin tüm haklarını vermişse bu noktada geçerli bir ibraname düzenlemesi hayati öneme sahiptir.

Zira ibra sözleşmesi, varlığı tartışmasız olan bir borcun sona erdirilmesine dair bir yol almakla, varlığı şüpheli ya da tartışmalı olan borçların ibra yoluyla sona ermesi de mümkün olmamaktadır.

SGK’de Hak Arama Yolu Her Zaman Açık

Çalışanların sosyal güvenlik hakları ile ilgili her zaman SGK’ye başvurma hakları bulunmaktadır. İşveren, işçiye evrak ya da ibraname imzalatarak hak aramasını engellemek istese dahi işçi; başta iş kazasından doğan hakları olmak üzere, düşük ücretle sigorta gösterilmesi dâhil tüm SGK hakları için kuruma başvuruda bulunabilir.

Çalışma Yaşamı İle İlgili Her Türlü Sorularınız İçin: [email protected]