Marmara Denizi’nde son yıllarda denizanası popülasyonunda yaşanan artış dikkat çekiyor. Tekirdağ başta olmak üzere İstanbul, Çanakkale ve Balıkesir sahillerinde daha sık görülmeye başlayan kahverengi ve beyaz denizanaları, bazı bölgelerde kıyıları adeta mesken tutuyor. Denizanalarının yoğunluğu, özellikle yaz aylarında denize giren vatandaşlar arasında da tedirginliğe neden oluyor.
Namık Kemal Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Hidrobiyoloji Anabilim Dalı’nda Öğretim Görevlisi, Su Ürünleri Yüksek Mühendisi Dr. Çetin Yağcılar, Marmara Denizi’ndeki artışın nedenlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Yağcılar, söz konusu denizanalarının yaklaşık 10-15 yıl önce gemilerin denge sağlamak amacıyla kullandığı balast suları aracılığıyla Marmara Denizi’ne geldiğini, zaman içerisinde ise bölgede kendileri için uygun yaşam koşulları bulduklarını ifade etti.
“SON 3 YILDIR SAYILARI HIZLA ARTIYOR”
Denizanası popülasyonundaki artışın birçok faktöre bağlı olduğunu belirten Yağcılar, özellikle deniz suyu sıcaklığındaki yükselişe dikkat çekti. Yağcılar, “Özellikle Marmara Denizi'nde kahverengi ve beyaz denizanası popülasyonundaki artışın temel nedenleri arasında iklim değişikliğine bağlı olarak deniz suyu sıcaklığının yükselmesi, evsel ve endüstriyel atıklardan kaynaklanan azot ve fosfat gibi besin tuzlarının deniz ortamına karışması ve aşırı avcılık sonucu denizanalarıyla beslenen etçil balık türlerinin azalması yer almaktadır. Bu durum ekosistemdeki doğal dengeyi bozarak denizanalarının çoğalmasına ve baskın hale gelmesine yol açabilmektedir” dedi. Özellikle uskumru gibi bazı etçil balıkların aşırı avlanmasının denizanalarının doğal kontrol mekanizmalarını zayıflattığını belirten Yağcılar, bu türlerin azalmasının denizanalarının daha hızlı çoğalmasına zemin hazırladığını söyledi.
TEMAS HALİNDE DİKKAT!
Denizanalarının yoğun olarak görüldüğü bölgelerde insanların bu canlılarla temas etmesinin sağlık açısından bazı sorunlara yol açabileceğini belirten Yağcılar, vatandaşları dikkatli olmaları konusunda uyardı. Yağcılar, “İnsan sağlığı açısından denizanalarıyla temas, ciltte yanma, kızarıklık, kaşıntı ve bazı kişilerde alerjik reaksiyonlara sebep olabilmektedir. İlk müdahale olarak temas edilen bölgenin deniz suyu ile yıkanması ve ardından en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerekmektedir” diye konuştu.
“ETÇİL BALIKLARIN AVCILIĞINDAN KAÇINILMALI”
Denizanası popülasyonunun kontrol altına alınabilmesi için ekosistemdeki doğal dengenin korunması gerektiğini vurgulayan Yağcılar, özellikle etçil balık türlerinin aşırı avlanmasının önüne geçilmesi gerektiğini söyledi. Yağcılar, etçil balıkların en az bir kez üreme dönemine ulaşmalarına imkan sağlanmasının deniz ekosistemi açısından önemli olduğunu belirterek, bu balıkların denizanaları gibi canlıları tüketerek popülasyonlarının kontrol altında tutulmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Marmara Denizi’nin kapalı bir iç deniz olması nedeniyle kirliliğin de önemli bir tehdit oluşturduğunu belirten Yağcılar, evsel ve sanayi atıklarının denize ulaşmasının önlenmesi gerektiğini söyledi. Arıtma tesislerinin güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çeken Yağcılar, özellikle azot ve fosfor gibi besin tuzlarının deniz ortamına karışmasının azaltılması gerektiğini vurguladı.
Yağcılar, iklim değişikliğine bağlı deniz suyu sıcaklığındaki artışın kısa vadede kontrol edilmesinin güç olduğunu belirterek, bunun yanı sıra aşırı avcılığın önlenmesi ve deniz kirliliğinin azaltılmasıyla Marmara Denizi’ndeki ekolojik dengenin korunabileceğini kaydetti.
