Dünyayı bir yıldır tehdit eden ve yüzbinlerce cana mâl olan Korona Virüs konusunda tüm ülkeler bir aşı bulma yarışı içerisinde...

Çünkü bu aşıyı bulan ülkenin hem itibarı artacak hem de kasası dolacak...

Bu çalışmalara baktığımızda ülkemizde ve yurtdışında yaşayan Türkler'den çok önemli çalışmalar yapıldığını görüyoruz.

Örnek vermek gerekirse, üç dakikada sonuç veren Korona test kitini ABD'de yaşayan Türkler'den Serhat Pala ve eşi Zeynep Ilgaz Pala buldular. Almanya'da yaşayan Özlem Türeci ve Uğur Şahin Korona aşısı bulurken, Kıbrıs'ta yaşayan İbrahim Bender ise Korona ilacını buldu.

Geçtiğimiz günlerde üniversiteleri fuhuş yuvasına benzeten bir akademisyen ve benzeri zihniyettekilerin üniversitelerimizde kadro bulduğu bir ortamda, yurtdışındaki Türk tıpçıları ve araştırmacılarından gelen buluşlar bizlere birşeyleri düşündürtmeli.

Tarihimize baktığımızda da dönemin üniversite eğitimini veren medreselerdeki eğitimde bir dönem zirvelerde iken sonra ne hallere geldiğimizi bazı örneklerle açıklayalım. Açıklayalım ki ders alalım.

Fatih Sultan Mehmet, rakibi Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan’ın elçisi olarak İstanbul’a gelen Ali Kuşçu’yu, himayesine alıp Ayasofya Medresesi'nde astronomi âlimi olarak görevlendirir. Çünkü Ali Kuşçu, teleskopun olmadığı dönemde, oluşturduğu güneş saati ile yıldızların yerini tespit eden Timur'un torunu Uluğ Bey'in öğrencisiydi. Ve Fatih bunu biliyordu.

15. yüzyılda Fatih bilim yolunda bunları yaparken, bu birikimin devamı olarak 16. yüzyılda Takiyüddin Mehmed'in kurduğu Rasathane ise o yıllarda çıkan veba salgınının sorumlusu gibi gösterilmiş ve Takiyüddin ile ekibinin rasathaneden gökyüzüne doğru yaptıkları gözlemlerde meleklerin bacak aralarını gözetledikleri gerekçesiyle halkın ayaklanması üzerine, Şeyhülislam Kadızade'nin onayı ve Sultan III. Murad'ın emri ile Galata civarındaki bu rasathane (gözlemevi) denizden yapılan top atışlarıyla yıktırılmıştı.

İşte bu olaydan ancak 300 yıl sonra Osmanlı'da ancak yeni bir rasathane kurulabilmişti. Bu koskoca üç asırda Batı, bilimde basını alıp yürürken, bizlerde ise duraklama ve gerileme dönemleri yaşanmış. Nasıl yaşanmasın ki?

Düşünsenize "Beşik Ulemalığı" denilen ve ilmiye sınıfına mensup bir müderrisin yani günümüz akademisyenlerinin evlatlarının da bu sınıfa kadrolu olarak kaydedilip, maaş aldığı bir sistemin uygulandığı bir üniversite ortamında bilimde nasıl gelişebilirsiniz ki? Günümüzde üniversitelerde kadroya girebilme hikayelerini dinlediğinizde de, birçok defa bunun modern versiyonlarının uygulandığını görebilirsiniz.

Yüzyıllar önceki bu bağnaz zihniyetin yolundan yürüyen insanlar günümüzde de var maalesef. Google'ı II.Abdülhamid Han buldu diyen, Nuh peygamberin cep telefonu olduğunu söyleyen müptezeller, günümüzde üniversitelerde profesör unvanıyla kadro işgal edebiliyor. Gün geçmiyor ki bir rektör, çıkıp skandal ifadelerde bulunmasın...

Bu yaşananların tüm sebebi işin eline verilmesi düsturundan, liyakat ilkesinden ayrılmamızdır.

Yazının ilk başında bahsettiğim bilim insanlarının, okudukları üniversitelere baktığımızda genellikle yurtdışında eğitim almış, gurbetçi ailelerin çocukları veya Türkiye'de liseyi bitirip üniversiteyi yurtdışında okumuş olduklarını görürüz.

Korona ilacını bulan Kıbrıs Türk'ü İbrahim Bender, üniversiteyi ABD'de okumuş. 3 dakikada Korona testi yapan kiti bulan Serhat ve Zeynep Pala çifti 21 yıl önce ABD'ye yerleşmiş. Almanya'da Korona aşısı bulan ekipten Özlem Türeci Almanya'da doğup büyüyen bir Türk ve üniversiteyi orada okumuş. Uğur Şahin de Türkiye'de doğup, üniversite eğitimini Almanya'da almış.

Dünyaca ünlü Türk beyin cerrahı Gazi Yaşargil, İsviçre ve Almanya'da üniversite eğitimi almış. Yine rahmetli Oktay Sinanoğlu ki bir dönem dünyanın en genç profesörü unvanına sahipti, o da ABD'de üniversite okumuş. Bir iki istisna dışında durum bu maalesef...

Bu örneklerden anlaşıldığı gibi bir kısmı beyin göçü yoluyla yurtdışına gitse de, büyük kısmı üniversite eğitimini dahi yurtdışında almış. O zaman üniversitelerimizdeki eğitimin kalitesi ve üniversitelerdeki kadrolaşma, siyasetin etkisiyle yapılan rektör ve dekan atamaları konusunda şapkayı önümüze alıp düşünmemiz gerekmiyor mu?

Tüm bu iç karartıcı tablonun yanında tıpta bazı alanlarda (organ nakli, göz tedavisi), dünyada iyi konumda olduğumuzu ama bunun yeterli olmadığını da söyleyelim.

Ayrıca ilk yerli Korona Virüs aşısının Çerkezköy'deki bir ilaç fabrikasında üretileceği haberi de biraz olsun gönlümüzü ferahlatıyor. İnşallah bu konuda dünyada hem itibar kazanırız, hem de ekonomik kriz içindeki ülkemiz biraz nefes almış olur.

Burak CANDAŞ