Çocukların dijital bağımlılık risklerine ilişkin verilen önergenin görüşüldüğü oturumda zaman zaman tansiyon yükseldi. Konuşmasını sürdürdüğü sırada iktidar sıralarından gelen uğultuya tepki gösteren Taşçı, “Keşke iktidar sıralarında oturan arkadaşlar da dinleseler ya da dışarı çıksalar; bu çok önemli konuyu burada sağlıklı şekilde konuşabilsek” sözleriyle dikkat çekti. Bu sözlerin ardından karşılıklı sözlü atışmalar yaşansa da Taşçı konuşmasını sürdürerek eleştirilerini ve tespitlerini paylaşmaya devam etti.
“DİJİTAL ARTIK YALNIZCA TEKNOLOJİ DEĞİL, BİR BAĞIMLILIK BİÇİMİ”
Konuşmasında dijitalleşmenin geldiği noktaya değinen Taşçı, günümüzde “dijital” kavramının sadece teknolojiyi değil, aynı zamanda bağımlılığı da ifade eder hale geldiğini belirtti. Bilimsel çalışmaların teknoloji kullanımını bağımlılık kategorisi içinde değerlendirdiğini hatırlatan Taşçı, özellikle gençler arasında dijital yoksunluk belirtilerinin giderek arttığını söyledi.
Taşçı, “Artık sadece ekran süresinden söz etmiyoruz. Dijitalden uzak kalınca kriz yaşayan, sosyal hayattan kopan ve hatta tedavi görmek zorunda kalan bir kuşaktan söz ediyoruz” ifadelerini kullandı.
GENÇLERİN YARISI RİSK ALTINDA
Resmi verilerin tabloyu net şekilde ortaya koyduğunu dile getiren Taşçı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun araştırmalarına göre ortaokul ve lise çağındaki öğrencilerin yaklaşık yarısının risk grubunda yer aldığını belirtti. Yeşilay’ın verilerine göre ise 12-18 yaş aralığında dijital bağımlılık nedeniyle yapılan başvuruların yüzde 64’e ulaştığını ifade etti.
Bu verilerin ciddi bir uyarı niteliği taşıdığını söyleyen Taşçı, “Bu oranlar, çocuklarımızı çevrimiçi dünyanın kontrolsüz etkilerinden korumak zorunda olduğumuzu açıkça gösteriyor” dedi.
“YASAKLAR SORUNU ÇÖZMEZ”
Dijital bağımlılıkla mücadelede sıkça başvurulan yasakçı yaklaşımları eleştiren Taşçı, bu yöntemin sorunu çözmek yerine daha da derinleştirdiğini savundu. Sorunun temelinde yatan nedenlere dikkat çekilmeden atılan adımların etkisiz kalacağını belirten Taşçı, “Don Kişot gibi hayali düşmanlara kılıç sallayarak sonuç alamayız” sözleriyle yaklaşımını özetledi. Taşçı’ya göre dijital bağımlılık bir neden değil, bir sonuç. Bu sonucun arkasında ise çocukların yalnızlaşması, aile içi iletişimin zayıflaması ve güvenli sosyal alanların eksikliği yer alıyor. Plansız kentleşme, güvensiz sokaklar ve çocukların oyun alanlarından uzaklaşması da sorunu derinleştiren unsurlar arasında gösteriliyor.
TOPLUMSAL BİR MESELEYE DÖNÜŞTÜ
Dijital bağımlılığın yalnızca bireysel değil, doğrudan toplumsal bir sorun olduğunun altını çizen Taşçı, aile yapısındaki değişimlere ve çalışma hayatının getirdiği zorluklara da dikkat çekti. Yoğun çalışma temposu nedeniyle çocuklara yeterli zaman ayrılamamasının, onları dijital dünyaya yönlendirdiğini belirtti. “Çocuklar ekranlara teslim edilmiyor, aslında yalnızlığa terk ediliyor” diyen Taşçı, bu durumun uzun vadede hem psikolojik hem de sosyal sonuçlar doğuracağını ifade etti.
TÜRKİYE DİJİTAL OKURYAZARLIKTA GERİDE
Konuşmasında dijital kullanım alışkanlıklarına ilişkin verileri de paylaşan Taşçı, gençlerin büyük çoğunluğunun sosyal medya kullandığını söyledi. RTÜK verilerine göre her 10 gençten 9’unun en az bir sosyal medya hesabı bulunduğunu belirten Taşçı, çocukların günde ortalama 3 saat 24 dakikayı sosyal medyada geçirdiğini kaydetti. Ancak asıl sorunun kullanım süresinden çok, kullanım bilinci olduğuna dikkat çeken Taşçı, Türkiye’nin dijital okuryazarlık konusunda Avrupa’nın gerisinde kaldığını ifade etti. Avrupa Birliği’nde ortalama dijital beceri oranının yüzde 56 olduğunu hatırlatan Taşçı, Türkiye’de bu oranın yüzde 33 seviyesinde kaldığını ve ülkenin sondan üçüncü sırada yer aldığını söyledi.
“GÜVENLİ İNTERNET VAR AMA TERCİH EDİLMİYOR”
Türkiye’de dijital güvenlik araçlarının mevcut olmasına rağmen yeterince kullanılmadığını da eleştiren Taşçı, yaklaşık 55 milyon güvenli internet abonesine rağmen çocuk profili kullanım oranının sadece yüzde 0,4 olduğunu belirtti. Bu durumun teknik bir eksiklikten çok farkındalık sorunu olduğunu ifade eden Taşçı, ailelerin dijital denetim ve güvenli kullanım konusunda bilinçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
AİLELERE MAHREMİYET UYARISI
Konuşmasında ebeveynlere yönelik eleştiriler de getiren Taşçı, bazı ailelerin çocuklarını sosyal medya üzerinden bir kazanç aracına dönüştürdüğünü söyledi. Çocukların özel hayatlarının göz ardı edildiğini belirten Taşçı, bunun ciddi riskler barındırdığına dikkat çekti.“Çocukların mahremiyeti ihlal ediliyor. Sonra da ‘çocuklarımızı koruyun’ deniliyor. Önce herkes kendi sorumluluğunu yerine getirmeli” ifadelerini kullandı.
“BU SADECE TEKNİK DEĞİL, KÜLTÜREL BİR SORUN”
Televizyon yayınları ve dijital içeriklerin çocuklar üzerindeki etkisine de değinen Taşçı, mevcut düzenlemelere rağmen zararlı içeriklerin erişilebilirliğinin sürdüğünü belirtti. Ekranlarda yer alan uyarı işaretlerinin tek başına yeterli olmadığını vurgulayan Taşçı, sorunun temelinde bilinç eksikliğinin yattığını söyledi. Bu durumun sadece teknik değil, aynı zamanda kültürel bir mesele olduğuna işaret eden Taşçı, değerler eğitiminin ve medya okuryazarlığının önemine dikkat çekti.
ÇAĞRI: DİJİTAL OKURYAZARLIK SEFERBERLİĞİ BAŞLATILMALI
Konuşmasının sonunda çözüm önerilerini sıralayan Taşçı, Türkiye’nin genç nüfus potansiyelinin korunması gerektiğini ifade etti. Teknoloji üretiminde ilerleme kaydeden bir ülkenin, gençlerini bilinçsiz kullanım nedeniyle kaybetmemesi gerektiğini belirtti. Aileler, öğretmenler ve toplumun tüm kesimlerini kapsayan bir dijital okuryazarlık seferberliği çağrısında bulunan Taşçı, “Çocuklarımızı yasaklarla değil, bilinçle korumalıyız. Dijital dünyayı tehdit olarak değil, doğru kullanıldığında bir fırsat olarak görmeli ve bu bilinci hep birlikte oluşturmalıyız” dedi.
