Son zamanlarda ekmek fiyatları konusunda ülkemizde ilden ile değişen tarifeler söz konusu olunca bu konuda küçük bir araştırma yaptım. Bakalım Tekirdağ ve Türkiye’de durum nasıl? Yetkili kurum ve kuruluşlar bu konuda neler yapmış?

İlk önce ana haberlerde Ankara’da ekmek fiyatlarına zamma Valiliğin itiraz ettiğini görünce, “Ankara’da ekmek zammı sonrası Vali Vasip Şahin devreye girip, “eğer mutabık kalamaz isek yargı yoluna gideceğiz..” dedi. Tekirdağ Valimiz de umarım Türkiye’nin en pahalı ekmeğini yiyen ilimizde bu konuya bir el atar…” diye bir sosyal medya paylaşımı yaptım. Yaklaşık 2 saat sonra Tekirdağ Valiliği twitter hesabından şöyle bir cevap geldi; “Tekirdağ’daki ekmek fiyat artışlarına ilişkin ilgili kurumlarca alınan kararlara karşı anlaşmaya varılamaması neticesinde Valiliğimizce 24.02.2021 tarihinde Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne itiraz edilmiş olup, mahkeme süreci devam etmektedir.” şeklinde nazik bir cevap geldi. Ben de bu girişimden haberim olmadığını belirterek Valiliğimize teşekkür ettim. Teşekkürümün iki sebebi vardı; birincisi anında nazik cevap verilmesi, ikincisi ise ekmek zammı konusunda gerekli girişimlerin yapılmasıydı.

Çünkü Tekirdağ’da 200 gr. ekmek, 50 kuruş gibi yüksek bir zam oranıyla 2 TL’ye yükseltilmişti. Bu diğer illere göre yüksek bir artış ve yüksek bir fiyat!

Sonra diğer illerdeki (belediyelerin ürettiği halk ekmek haricindeki) ekmek fiyat artışlarını ve ekmek gramajlarını araştırınca üç büyük şehrimizden başlamak üzere şöyle bir tablo çıktı ortaya;
Ankara’da, 200 gr. ekmek, 25 kuruş zam ile 1,75 TL’ye yükseltildi.
İzmir’de 200 gr ekmek 1,5 TL’den satılıyor.
İstanbul’da 200 gr. ekmek için önce 2 TL isteyen Fırıncılar Odası, bu zamma yetkili kurullarda itiraz gelince 220. gr ekmeğin 2 TL olması teklifini verdi. Son karar için İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği’nin kararı bekleniyor.
Kocaeli’de 230 gr. ekmeğin 1,75 TL’den 2 TL’ye yükseltilmesine Valilik itiraz ederek yargıya taşımış. Dikkat ederseniz 230 gr. ekmeğin 2 TL olmasından bahsediliyor.
Edirne’de 2020’nin son aylarında resmi zam kararı çıkmadan dahi fırıncılar 210 gramı 1,5 TL’den satılan ekmeğin fiyatını 2 TL’ye çıkarıp, gramajını da 200 grama düşürmüş. Son durum zannedersem yargıda.
Edirne’den Kars’a uzanırsak, Kars’ta 2021 başlarında 200 gr. ekmek 1.25 TL’den 1.5 TL’ye çıkarıldı.
Yalova’da Şubat itibariyle ekmek 230 grama çıkartılıp, fiyat da 2 TL olara belirlenmiş.
Her ne kadar buğday ithal eden bir ülke durumunda olsak da, buğday ambarı olarak bildiğimiz Konya ilimizde Kasım 2020’de 200 gr. ekmeğin fiyatı 1.40 TL’ye yükseltilirken, 2021 için ise 1.75 TL olarak öngörüldü.
Rize’de Ocak ayı itibariyle 280 gr. ekmeğin gramajı 290’a çıkartılıp fiyatı da 2.50 TL’ye yükseltilmiş.
Güneydoğu illerimizden Şanlıurfa’da 200 gr. ekmeğin yeni fiyatı 1,5 TL olarak belirlenmiş.
Bu örnekleri daha da çoğaltmak mümkün. Tabii ki burada son bir iki yılda 70-80 TL’den 125-145 TL’ye yükselen 1 çuval unun fiyat artışını da göz önünde bulundurmak gerek. Buğday ekim alanlarımızın yıldan yıla azalması, üretimin azalması, buğday ithalatının artması izah edilebilecek bir durum değil. Bazılarımız bu durumu “buğday ihracatımız arttığı için ithalat da artıyor.” diyerek açıklamaya çalışıyor. Peki öyleyse ortada bir mantık ve planlama hatası yok mu?

Son olarak şunu söyleyebiliriz ki Tekirdağ ilimiz, Türkiye genelinde ekmeğin en pahalı satıldığı iller arasında herhalde dereceye girer. Halbuki biz ilimizin pahalılıkta değil, eğitimde, sanayi, tarım, üretim ve istihdam oranında dereceye girmesini istiyoruz.

Vatandaşın ekmeğiyle oynamayın!
7 Mart 2021
Burak CANDAŞ